Blog
 Akne bulaşıcı bir hastalık mıdır?

Akne bulaşıcı bir hastalık mıdır?

Akne Nedir?
Akneyi anlatmadan önce Dermatolojide hangi tip akneden söz edildiğinin bilinmesi gerekir. Çünkü içinde akne sözcüğü geçen birbirinden farklı en az 200 hastalık vardır. Hastada hangi tip aknenin bulunduğunu kuşkusuz Dermatoloji uzman hekimi saptayacak ve tedaviyi planlayacaktır.
Bugün genel anlamda akne deyince akne vulgaristen söz etmek gerekiyor. Her ne kadar kelime anlamı ergenlik türü akne ise de her yaşta görülebilen bir hastalıktır. Bu nedenle yağlı cilt aknesi olarak ifade edilmesi daha uygundur. Derimizin üzerinde dış etkenlere karşı koruyucu bir lipid yani yağ tabakası vardır. Bazı bireylerde genetik olarak ciltler fazla yağlıdır. Özellikle yüz, sırt ve göğsün üst kısımlarında bu durum belirgindir. Aşırı yağ salgısı nedeniyle gözenekler tıkanır. Bu tıkaçlar dıştan bakıldığında siyah nokta olarak görülür. Bunlara komedon denir. Bazı tıkalı gözenekler derinlerde oluşup hiç görünmez. Bazıları ise beyaz bir kabarcık halindedir. Artık akne başlamıştır. Daha sonra tıkalı gözeneklerin altında mikrobik aktivite ve yağ bezi yırtılmaları ile iltihaplı sivilceler ortaya çıkar. Son aşamada önceki sivilceler iyileşirken yenileri oluşur. Ellenmese bile iyileşen iltihaplı sivilceler az veya çok iz bırakır.

Akne Bulaşıcı Bir Hastalık mıdır?
Yağlı cilt aknesinde iltihaplı sivilcelerden sorumlu olan mikroplar derinin kendi mikkroorganizmalarıdır. Bu yüzden bulaşıcı bir durum yoktur. Ancak gerçek bulaşıcı kıl kökü enfeksiyonları zaman zaman akne ile karışır. Bu nedenle Dermatolog kontrolü başından itibaren büyük önem taşır.

Aknenin Yiyecekler, Karaciğer, Hormonlarla ilişkili olduğu söylenir. Doğru mudur?
Eskiden yağlı şekerli besinlerin, çikolata, şekerleme, cips ve gazlı içeceklerin akneye neden olduğu söylenirdi. Bu gün biliyoruz ki insülin direnci ile seyreden ve nadir görülen metabolik bir sendrom dışında besinlerle akne ilişkisi hakkında belirgin bir ilişki gösterilememiştir. Yine eskiden beri deri hastalıkları ile ilişkilendirilen karaciğerin de bir rolü yoktur. Akne hormonal bir hastalık değildir. Bazı kadın hastalarda erkeklik hormon artışları cilt yağlanmasını arttırırsa da ek olarak saçlarda dökülme, yüz ve vücutta erkek tipi tüylenme ile Dermatoloğun bu yönde bir yaklaşımı zaten söz konusu olacaktır.

Akneyi Kötüleştiren Durumlar Var mıdır?
Sorun cildin aşırı yağlı oluşundan kaynaklandığı için bu durumu arttıran her şey akneyi de arttıracaktır. Fazla yağlı maddeler tıkalı gözenek oluşumunu arttırır. Dıştan kullanılan nemlendiriciler, güneş koruyucular veya makyaj malzemeleri gibi preparatların mutlaka ‘’oil free’’ yani yağsız, su bazlı olmasına dikkat edilmelidir. Yağlanmayı arttıran diğer bir faktör strestir. Komedon yani tıkalı gözenek oluşturan diğer nedenler arasında güneş ışınları ve kükürt gelir. Bu yüzden akne tedavisinde yerleri yoktur. Yine bazı ilaçlar da akneye neden olabilmekte ya da olan akneyi şiddetlendirebilmektedir. Covid pandemisinde takılan maskelerin oklüzyona neden olarak yani gözenekleri tıkacıyıcı bir ortam sağlayarak akneyi tetikleyebileceği de gözlenmektedir.

Akne Tedavi Edilebilir Bir Hastalık mıdır?
Akne, tedavi edilebilir bir hastalıktır. Dermatolojik olarak diğer tiplerden ayırdedilmiş olan yağlı cilt aknesinin deri lezyonları değerlendirilerek bir puanlama yapılır. Yüzünde yalnızca siyah noktalar olan bir hasta ile birkaç kırmızı iltihaplı akneli bir hasta, hele hele büyük abselerle seyreden aknesi olan bir hastaya yaklaşım ve tedavi planı elbette aynı olamaz. En hafif hallerde dermatolog kontrolünde yapılan komedon temizlik seansları ve evde cilde kullanılacak uygun temizleyici ve nemlendiricilerin yeterli olması yanında çok şiddetli aknelerde ağızdan güçlü ilaçlarla birkaç aylık tedaviler zorunlu olabilmektedir.

İlaç Olarak Neler Kullanılmaktadır?
Ağızdan alınan veya dıştan sürülen ilaçlar için bir seçenek antibiyotiklerdir. Ancak bilinmelidir ki aknede rol alan mikroplar dıştan gelen, bulaşıcı mikroplar değil, kendi deri elemanlarımızdır. Bu yüzden özellikle ağızdan antibiyotik kullanımının sınırlı tutulması gereklidir. A vitamini türevi, izotretinoin içeren, kullanırken düzenli kan tetkikleri ile kontrol edilen, yine kullanırken kadınların hamile kalmaması gereken ancak kısırlık yapmayan, ciltte, dudaklarda kuruluk gibi kalıcı olmayan bazı yan etkileri olan ilaçlarla birkaç aylık tedavi birçok hastada kalıcı iyilik sağlamaktadır. Yalnızca Dermatologların kontrolünde olan bu tedavi programı sayesinde hastalar tedavi şansı bulabilmektedir.

Eski Akne İzlerinin Tedavisi Mümkün müdür?
Peeling, mezoterapi, lazer, altın iğne gibi çok sayıda cilt yenileyici tedavi modelleri vardır. Hastanın yaşına, cilt tipine , izlerin yapı ve derinliğine, yöntemlerin etki ve yan etki profiline göre dermatoloji uzman hekiminin planlayacağı iz tedavilerinde iyi sonuçlar alınabilmektedir.
cengiz___bicakci_
Dermatoloji (Cildiye)