Blog

 Çocuklarda Diş Temizliği

Çocuklarda Diş Temizliği

ÇOCUKLARDA AĞIZ,DİŞ SAĞLIĞI VE ÖNEMİ  

Bu gün çocuklarda  süt dişlerinin sağlık ve gerekliliğinden bahsedelim. Öncelikle süt dişi neden önemli, neden tedavisi yapılmalı ve süt dişini korumaya yönelik kısımları ele alalım.
 

Süt Dişleri Neden Önemli?
   
Süt diş dizisi ve bunu izleyen karma diş dizisi, çocuğun büyümesinin en aktif olduğu dönemde gelişir. İlk süt dişi 6-8 aylarda çıkmaya başlar. Değişik grup süt dişleri, dönem dönem düşer ve yerlerini daimi dişlere bırakırlar. Bu durum, yaklaşık 12 yaşına kadar sürer. 20 adet süt dişi çocukluk dönemi boyunca ısırma, çiğneme ve ezme işlemleri ile sindirime yardımcı olur ayrıca  yüzün ve çenenin gelişimini etkilerler. Daimi dişlere sürme rehberliği yaparak yer tutucu görevi görürler ve sürekli dişlere sağlıklı bir temel hazırlarlar. Herhangi süt dişinin erken kaybı komşu dişlerin bu boşluğa doğru kaymasına neden olur. Böylelikle yer değiştiren bir diş, sürmeye hazır bekleyen daimi dişin sürmesine engel olur ya da ağız içinde çapraşıklığa yol açar. Ayrıca erken süt dişi kayıpları çene gelişimini etkileyerek, estetik ve konuşma bozukluklarına yol açabilir. Tüm bu sebepler göz önüne alındığında bizim çocukluk döneminde asıl amacımız süt dişlerimizi sağlıklı bir şekilde ağızda tutmak ve ya tedavi gereken dişlere gerekli işlemler uygulanıp düşme zamanı gelene kadar ağızdaki yer tutucu olarak kullanmaya devam etmek.
 

Çocuklarda Ağız Hijyeni Ve Süt

Dişini Korumaya Yönelik Uygulamalar

  Çocuklarda ağız hijyeni ilk süt dişin ağız gözükmesiyle beraber (yaklaşık 6-8 ay) sağlanmaya başlamalıdır. Özellikle küçük yaştaki çocuklar ağız ve diş hijyenini sağlamakta zorlanabilirler. Bu durumda ilk görev ebevenylerindir. Hem ağız hijyenini sağlama konusunda hem de bu alışkanlığı çocuğa öğretme  konusunda ebeveyn ilgili ve titiz olmalıdır. Peki ebevenyler neler yapmalı?  Her beslenmeden sonra temiz bir tülbent veya gazlı bez ile dişler silinir. 1-1,5 yaşından itibaren yumuşak bir diş fırçası ile dişlerin temizlenmesi sağlanabilir. Bu fırçalar kullanımı kolay olması için ilk aşamalarda parmak fırça dediğimiz  parmağa takılarak kullanılan silikon fırçalar olabilir. Ileride çocuğun el manipülasyonu geliştikçe ağzına uygun küçük başlıklı, kılları yuvarlatılmış fırçalarla fırçalama alışkanlığı sağlanmaya çalışılmalıdır. Fırçalama alışkanlığının kazandırılmasına ek olarak biz hekimlerin de süt dişleri için koruyucu uygulamaları vardır. Biraz da bunlardan bahsedecek olursak:   Fissür Örtücü (Fissür Sealent): Azı dişlerinin çiğneyici yüzeylerinde pit ve fissür denilen girinti ve çıkıntılar vardır. Fissür örtücüler dişleri çürükten korumak için bu çukurları dolduran beyaz renkli dolgulardır. Uygularken dişleri aşındırmaya genellikle gerek yoktur. Ağrısız ve anestesiye gerek olmayan bir tedavidir. Fissür örtücüler daimi dişleri yeni sürmüş çocukların, genellikle 1. ve 2. büyük azı dişlerine uygulanır. Flor Uygulaması: Dişler mineralize olurken florürün ortamda olması dişin mine tabakasını güçlendirir. Diş çürüğe karşı dirençli hale gelir. Günlük florürlü diş macunu gargara kullanımı veya diş hekiminin uyguladığı florür jelleri gibi lokal uygulamalar ile minenin güçlendirilmesini sağlayabiliriz. Lokal Flor Uygulaması: Flor diş hekimi tarafından, özel bir kalıba solüsyon veya jel ile doldurulup birkaç dakika ağza uygulanır. Işlemden sonra yarım saat boyunca çocuğun tükürmesi ve 24 saat boyunca da süt ve süt ürünleri tüketmemesi önerilir. Yer Tutucu Uygulaması: Süt dişinin zamanından önce kaybedildiği durumlarda, daimi diş gelinceye kadar geçici bir yer tutucu yapmak gerekebilir.  Gerektiği halde yer tutucu yapılmazsa her iki taraftaki dişler bu boşluğa devrilir. Karşı çenedeki diş uzama yapar. Daimi diş için gerekli boşluk olmadığı durumlarda diş gömülü kalabilir.

Çocuklardaki Kötü Alışkanlıklar

Çocuklarda ağız hijyeni kadar iskeletsel ve dişsel gelişimi etkilen bazı kötü alışkanlıklar vardır. Bunlardan ve engellenmelerinden bahsedelim. Parmak Emme: Emme fonksiyonu yeni doğmuş bebeklerde çok kuvvetlidir. Parmak emme alışkanlığının genellikle 2 yaşın sonunda kaybolması gerekir. Ancak buna rağmen parmak ya da emzik emme alışkanlığı hala devam ederse, gelişmekte olan kas ve kemik yapıları üzerine basınç uygulayarak diş sağlığını olumsuz yönde etkiler. Çocuk 4-5 yaşına kadar bu alışkanlıklardan vazgeçmezse, anne ve baba bu konuya müdahale etmelidir. Tırnak Yeme: Çocuklarda tırnak yemeye 2 yaşından itibaren başlayabilir. Bu alışkanlık diş sağlığını olumsuz etkiler. Ağzın ön kısmındaki dişlerde yan dönmeleri, dişlerin ısırma yönünde aşınmalara neden olabilir. Diş Gıcırdatma: Çocukların uyku sırasında ve gün boyunca dişlerini gıcırdatma eğilimleri (bruksizm) olabilir. Çocuklarda sık görülen diş gıcırdatmanın kesin nedenleri bilinmese de çocuğun süt dişlerini temas ettirmeye çalışması sonucu geliştiği düşünülmektedir. Diş gıcırdatma sonucunda süt köpek dişleri ve kesici dişlerde hafif aşınmalar gözlemlenir. Diş gıcırdatma eğer çok ileri düzeydeyse yüz kaslarında, baş, boyun, kulak ve çene ekleminde ağrılar görülebilir. Biberon Çürüğü: Bebeklerde bazen süt dişlerinin sürmesiyle birlikte özellikle üst çene ön bölgesindeki dişlerde kahverengi ve küçük lekeler görülebilir. Aslında bu lekeler diş çürükleridir ve bu çürükler nedeniyle dişler kırılır. Bu şekilde yaygın çürüklere biberonla ballı, şekerli veya bisküvili sütün verilmesi ve biberonun gece boyunca bebeğin ağzında kalmasına neden olur. Biberon çürüğü çok hızlı ilerleyen bir çürük türüdür ve müdahale edilmezse alt kesici dişleri de içine alabilir. Biberon çürüğünden korunmak için geceleri, bebekleri ağzında biberonla uyutmamak, sütün içerisine tatlandırıcı gıdalar katmamak gerekir. İlk dişlerin sürmeye başlamasıyla sabah ve gece beslenmeleri sonrası ıslak bir tülbentle dişleri silmelisiniz. Biberon çürükleri tedavi edilmezse ağrı ve enfeksiyon görülür. Enfeksiyonlu  ya da ağrıyan dişler, bebeğin huzursuzlanmasına ve beslenme düzeninin kaybolmasına neden olur. Ayrıca alttan gelecek olan kalıcı dişleri de etkileyip şekillerinin bozuk olmasına yol açar. Bu dişler çekilmek zorunda kalırsa çocukta konuşma problemleri ortaya çıkabilir.      POST İÇİN NOT:   Çocuklarda ağız ve diş temizliği nasıl olmalı? - ilk süt dişinin çıkmasıyla beraber dişler temizlenmeye başlanmalı bunu için temiz bir tülbent ya da gazlı bez kullanılabilir. - bebek beslendikten sonra su içirilerek yatırılmalı - biberonla ve ya memede uyutulmamalı -sütünün içerisine bal, reçel gibi tatlılar konulmamalı ve ya emzik bu gibi şekerli gıdalara batırılıp verilmemeli - ilk zamanlarda parmak fırçalar kullanarak çocuğa fırçalama alışkanlığı kazandırılmalı - en az iki dakika olacak şekilde fırçalama yapması sağlanmalı çocuğu motive etmek için iki dakikalık kum saatiyle ona eşlik edebiliriz.